Terugreizen: Lisa over haar reizen naar Brazilië

“Na de eerste keer wilde ik ineens heel veel Braziliaans koken en ik luisterde heel veel naar Portugese en Braziliaanse muziek.”

Een terugreis naar het land van herkomst kan een ingrijpende ervaring zijn. In de reeks ‘Terugreizen’ delen geadopteerden hun ervaring. Deze getuigenissen schetsen een beeld wat zo’n terugreis kan betekenen en welke overwegingen een rol kunnen spelen. In dit interview vertelt Lisa over haar rootsreizen naar Brazilië.

Was er een moment waarop je dacht: “Nu is het tijd om terug te gaan”?

Op het moment dat ik erachter kwam dat mijn adoptie illegaal verlopen was, werd er een soort oerinstinct in mij wakker. Plots voelde ik: ik moet terug. Ik wil terug en ik móét weten wat daar gebeurd is, en hoe alles precies is verlopen. Ik heb toen ook niet lang gewacht om mijn ticket te boeken.

Ben je toen gegaan met het doel om onderzoek te doen of meer om jezelf beter te leren kennen?

Beide. Ik voelde sterk dat ik mijn roots moest omarmen. Dat gevoel was heel intens: ik móét dit nu doen. Maar ook: ik wil weten wat er gebeurd is. Ik wil de waarheid kennen, mijn geschiedenis begrijpen.

Heb je voorbereidingen getroffen voor de reis, praktisch of emotioneel?

De eerste keer niet echt. Ik ben inmiddels twee keer terug geweest, twee jaar op rij. De eerste keer ging ik zonder verwachtingen en met een open mindset: ik ga naar Brazilië, ik laat het op me afkomen, en ik neem alles gewoon waar.

De tweede keer was anders. Toen wilde ik bijvoorbeeld ook een Braziliaans paspoort, en ik wilde de taal leren. Ik had veel hogere verwachtingen, en die zijn lang niet allemaal uitgekomen. Die tweede reis was dan ook veel pijnlijker.

Hoe komt het dat je in dat jaar van geen verwachtingen naar zoveel verwachtingen bent gegaan? Zat daar iets in de eerste reis dat dat getriggerd heeft?

De eerste reis was gewoon ook echt een heel leuke ervaring. Ik heb daarna maanden op een wolk geleefd. Ik was halsoverkop verliefd geworden op Brazilië. Mijn neef was ook mee — hij is tweetalig opgevoed — en hij sprak veel Portugees. Ik liet me een beetje leiden door hem; hij is heel sociaal en had contact met iedereen. Daardoor voelde ik me heel betrokken.

De tweede keer was hij er niet bij en was ik er alleen met mijn huidige vriend, die geen woord Portugees sprak. Daardoor voelde ik me totaal niet meer verbonden met de mensen. Dat maakt echt verschil als je naar een land gaat waar geen Engels gesproken wordt. Het heeft er zeker mee te maken dat die tweede reis zo is tegengevallen.

Wat is de impact van de reizen op je dagelijks leven geweest?

Na de eerste keer wilde ik ineens heel veel Braziliaans koken, met Braziliaanse ingrediënten. Ik ben naar een Braziliaanse winkel in België gegaan, en ik luisterde heel veel naar Portugese en Braziliaanse muziek. Ik ben er echt helemaal in gedoken.

Na de tweede keer, nu zo’n drie maanden geleden, is dat veel minder. Ik kook nauwelijks nog Braziliaans en er staat minder Braziliaanse muziek op. Af en toe wel, maar lang niet zoals eerst. Het is niet dat ik er afstand van heb genomen, maar de intensiteit is minder.

“Ik zou iedereen aanraden om niet te veel verwachtingen te hebben en het echt dag per dag te bekijken.”

Vind je dat jammer?

Niet per se. Ik denk dat ik er de eerste keer te hard in ben gegaan. Nu laat ik het meer op me afkomen. Als ik er zin in heb, dan doe ik het. De eerste keer had ik het gevoel dat ik 28 jaar moest inhalen, dat ik alles wat ik gemist had, moest goedmaken. Dat gevoel is er nu niet meer.

Toen ik de eerste keer terugkwam, wilde ik ook niks met België te maken hebben. Ik vond frieten vies en wilde niks van Belgische chocolade. Maar toen ik de tweede keer terugkwam, was het eerste wat ik at: frietjes. Die werelden blenden nu wat meer met elkaar. Het is jezelf ook de tijd gunnen om dat proces door te maken en die werelden samen te brengen.

Hoe zie je de impact op langere termijn?

Sowieso wil ik nu iets met Brazilië blijven doen. Voor ik wist hoe mijn adoptie verlopen was, wilde ik er niks mee te maken hebben en hoefde ik er ook niet naartoe. Nu denk ik alweer aan een volgende reis.

Ik heb ook een sterke kinderwens, en mijn kinderen moeten Brazilië kennen. Dat staat voor mij vast — ze moeten weten waar ook zij vandaan komen. Dat idee van: ik ben gewoon Belg en ik wil niks met Brazilië te maken hebben, is echt veranderd.

Je gaf aan dat je nog een keer zou willen gaan. Wat zou je dan anders doen?

Ik zou veel minder verwachtingen hebben. En ik wil de volgende keer alleen gaan. De eerste keer was ik met mijn neef, de tweede keer met mijn vriend — dat was heel fijn, maar nu wil ik het op mezelf doen.

Ik heb daar ook iemand leren kennen met wie ik nog regelmatig contact heb. Maar daar zijn en reizen, dat wil ik nu echt alleen doen.

Zodat je meer bij jezelf kunt blijven?

Precies.

Heb je advies of tips voor andere geadopteerden die overwegen om terug te reizen?

Ik zou iedereen aanraden om niet te veel verwachtingen te hebben en het echt dag per dag te bekijken.

En op emotioneel vlak? Heb je een tip over hoe je zo'n ervaring het beste kunt verwerken?

Ik denk dat het sowieso goed is om iemand mee te nemen die de taal spreekt. Dan kun je echt contact maken met de mensen die daar wonen, en die daar zijn opgegroeid. Als je het land écht wilt leren kennen, is dat heel belangrijk.

Wil je nog meer ervaringen en tips van geadopteerden over terugreizen lezen, klik hier.