Terugreizen: Noëmi over haar reis naar China

“Het was de eerste keer dat ik echt het gevoel had: ik voel me verbonden met deze mensen, ik voel dat ik hier vandaan kom.”

Een terugreis naar het land van herkomst kan een ingrijpende ervaring zijn. In de reeks ‘Terugreizen’ delen geadopteerden hun ervaring. Deze getuigenissen schetsen een beeld wat zo’n terugreis kan betekenen en welke overwegingen een rol kunnen spelen. In dit interview vertelt Noëmi Plateau over haar rootsreis naar China.

Was er een moment waarop je dacht: “Nu is het tijd om terug te gaan”? Of was het eerder een proces van maanden of jaren?

Ik denk dat het vroeger altijd al de bedoeling was dat ik samen met mijn adoptieouders en mijn zus, die ook geadopteerd is uit China, zou teruggaan. Maar toen mijn ouders gescheiden zijn, is het er nooit meer van gekomen. Het is dus wel iets dat ik altijd al wilde. Tegelijkertijd is mijn adoptieverhaal iets wat ik lange tijd heb weggeduwd vanuit het idee: mijn leven is hier. Maar die reis bleef toch iets wat ik graag wilde doen. Alleen alle gevoelens en bedenkingen daarrond heb ik lang opzijgeschoven.

Ik had het plan om na mijn afstuderen te gaan, omdat ik dan veel tijd zou hebben. Maar toen kwam corona. Daarna ben ik gaan werken, en dan is het niet makkelijk om zomaar een maand weg te zijn. Uiteindelijk dacht ik: ik ga het gewoon doen, anders komt het er nooit van.

Vorig jaar in oktober ben ik voor het eerst teruggegaan voor drie weken. Dat stond eigenlijk al heel lang gepland. Ik vond het dan ook jammer dat het zo lang heeft geduurd, maar gelukkig is het vorig jaar toch gelukt.

Heb je toen bepaalde voorbereidingen getroffen?

Praktisch gezien nam ik contact op met een bureau dat rootsreizen organiseert. Ik heb ook goed nagedacht of ik het weeshuis en mijn geboortestad wilde bezoeken — en dat wilde ik sowieso. Mijn partner ging ook mee, en zij had een kennis die in China woont. Met hem hebben we uiteindelijk veel praktische zaken geregeld, wat heel goed verlopen is.

Ik heb vooral opnieuw mijn documenten bekeken, en ook het fotoalbum van mijn ouders toen zij in China waren. Verder was het gewoon spannend allemaal. Ik praatte ook veel met vrienden, collega’s en familie over de reis, wat erg hielp. Ik was goed omringd door mensen die meeleven en het net zo spannend vonden. Het was fijn om me daarin gehoord te voelen.

Wat vond je het meest waardevol aan de reis?

Het bezoek aan het weeshuis vond ik heel waardevol, vooral omdat ik er geen foto's van had en mijn ouders daar ook niet zijn geweest.

Ook was het bijzonder om in China te zijn, omringd door mensen die op mij lijken. Er zijn veel vooroordelen over China, maar ik heb ervaren dat de mensen juist heel warm en hartelijk zijn. Het was de eerste keer dat ik echt het gevoel had: ik voel me verbonden met deze mensen, ik voel dat ik hier vandaan kom. Ook het eten, de geuren — het was gewoon fijn om daar te zijn en echt te voelen: hier kom ik vandaan.

“Er komt zoveel op je af, dat het echt fijn is om iemand te hebben bij wie je terecht kan.”

Je terugreis dateert van enkele maanden geleden. Merk je een verschil tussen de impact die de reis toen op je had en nu?

Ik voel dat er iets veranderd is sinds ik terug in België ben. Het raakt me meer als het over adoptie, China of identiteit gaat.

Terug in België kreeg ik veel vragen, maar alles moest toen nog wat bezinken. Nu, een half jaar later, merk ik dat ik met een sterk gevoel zit dat ik heel graag terug wil. Dat had ik niet verwacht. Ik dacht wel dat ik ooit nog eens terug zou willen, maar nu is het echt een diep, innerlijk gevoel van: ik moet terug.

Net voor mijn vertrek was ik ook begonnen met Chinese lessen. En nu heb ik, door die reis, meer motivatie en een duidelijk doel om de taal echt te leren.

Was de taalbarrière iets dat je sterk voelde?

Ja, de communicatie was lastig, omdat ik weinig begreep. Ik kende ondertussen wel een aantal woorden, maar daar bleef het bij. Toen we mijn verre oom ontmoetten, merkte ik dat hij soms heel lang iets vertelde en dat de tolk dat in één of twee zinnen vertaalde — dan weet je dat er veel verloren gaat.

Ook zijn er natuurlijk culturele verschillen. Maar ik merkte ook dat sommige connecties juist zonder woorden ontstonden. Toch denk ik dat het allemaal wat makkelijker zou zijn als ik de taal wel kon spreken.

Heeft de reis een invloed gehad op hoe je kijkt naar je identiteit?

Het is eigenlijk zoals ik had verwacht: dat ik me hier nooit 100% thuis voel, maar daar ook niet helemaal. Vooral omdat ik de taal niet spreek, wat het moeilijk maakt om echt contact te maken — dat vind ik jammer. Maar wat ik niet had verwacht, is dat ik daar het gevoel had: ik had hier kunnen wonen. Het is moeilijk om nu definitief naar China te gaan, maar het gevoel blijft wel hangen.

Merkte je nog andere veranderingen bij jezelf?

In mijn persoonlijke proces merk ik dat er een onderstroom van verdriet naar boven is gekomen. Dat was er misschien altijd al, maar is door die reis duidelijker geworden. Er zitten gevoelens die ik eerder niet echt voelde, maar nu wel. Een stukje adoptietrauma dat nu voelbaarder is geworden.

Ik ben ook gevoeliger geworden voor alles wat met China of adoptie te maken heeft. Dingen die me vroeger niet raakten, doen dat nu wel sneller.

Ben je achteraf gezien blij met hoe je je voorbereid had? Zou je het een volgende keer anders doen?

Ik ga deze zomer met mijn zus terug, en we gaan er twee weken Chinese les volgen. Daarna reizen we nog wat verder samen. Wat ik fijn vind aan deze reis is dat we langer op één plek blijven. Tijdens de eerste reis waren we veel onderweg omdat ik alles wilde zien. Toen zei ik al: ik wil eigenlijk een halfjaar of een jaar op één plek zijn, om echt te aarden. Als je de hele tijd reist, ben je constant onderweg, terwijl ik nu meer rust wil vinden en echt wil voelen hoe het is om daar te wonen.

Wat is je advies voor andere geadopteerden die willen terugreizen?

Als het specifiek over China gaat: de ervaring viel echt veel beter mee dan de vooroordelen die er vaak zijn. Ook is het belangrijk om goed omringd te zijn. Er komt zoveel op je af, dat het echt fijn is om iemand te hebben bij wie je terecht kan.

Wil je nog meer ervaringen en tips van geadopteerden over terugreizen lezen, klik hier.